Ile kosztuje panel genetyczny w kierunku raka jelita grubego
W cenniku Zakładu Genetyki i Onkologii Molekularnej w Bydgoszczy na 2026 rok badanie NGS w kierunku dziedzicznego uwarunkowania raka jelita grubego kosztuje 4200 zł. Panel obejmuje jedenaście genów: APC, MLH1, MSH2, MSH6, PMS2, STK11, SMAD4, BMPR1A, MUTYH, EPCAM i PTEN. Cenę sprawdziliśmy 27 października 2026 roku, a źródło podajemy w tabeli niżej.
To jedyna publiczna cena pełnego panelu jelitowego, jaką znaleźliśmy w polskich cennikach. Większość laboratoriów wycenia takie badania na zapytanie, zależnie od liczby genów i wskazań. Gdy znajdziemy kolejne oferty z jawną ceną, dodamy je do zestawienia.
Co wykrywa badanie i czego nie wykrywa
Panel szuka wariantów odziedziczonych po rodzicu, które zwiększają ryzyko raka jelita grubego. Geny MLH1, MSH2, MSH6, PMS2 i EPCAM odpowiadają za zespół Lyncha. APC wiąże się z polipowatością rodzinną, a MUTYH z polipowatością związaną z tym genem. STK11, SMAD4, BMPR1A i PTEN dotyczą rzadszych zespołów polipowatości hamartomatycznej.
Wynik dodatni oznacza podwyższone ryzyko i zwykle częstsze kolonoskopie, a nie pewność zachorowania. Wynik ujemny nie zastępuje badań przesiewowych. Większość raków jelita grubego jest sporadyczna i żaden panel dziedziczny jej nie przewidzi.
Kiedy warto rozważyć badanie genetyczne jelita grubego
Typowe wskazania to rak jelita grubego rozpoznany przed 50. rokiem życia, kilka zachorowań w rodzinie, rak jelita razem z rakiem endometrium albo jajnika u krewnych, liczne polipy w kolonoskopii oraz znany wariant u krewnego. W takich sytuacjach lekarz genetyk zwykle potwierdza, że badanie jest uzasadnione.
Warto wiedzieć, że w diagnostyce publicznej NGS nie zawsze jest badaniem pierwszego wyboru. Badania na najczęstsze mutacje występujące w Polsce bywają tańsze, ale mają węższy zakres. Panel wielogenowy kosztuje więcej, a daje odpowiedź na więcej pytań naraz.
Od czego zależy cena badania
Na końcową kwotę wpływają liczba genów w panelu, analiza dużych rearanżacji (delecji i duplikacji), potwierdzenie wariantu drugą metodą oraz to, czy w cenie jest opis wyniku i konsultacja genetyczna. Panel jedenastogenowy za 4200 zł i panel z kilkoma genami Lyncha mogą kosztować wyraźnie różnie, ale nie są tym samym badaniem.
Przy porównaniu zapytaj laboratorium o listę genów, metodę, termin wyniku liczony od dostarczenia próbki i to, czy wynik trafia do lekarza prowadzącego. Sprawdź też, czy pobranie krwi jest wliczone w cenę.
Jak porównać oferty krok po kroku
Zacznij od wskazań, bo to one decydują o zakresie. Następnie zestaw trzy rzeczy: listę genów, cenę z pobraniem i termin. Zbierz ofertę od co najmniej dwóch laboratoriów i porównaj je na tych samych parametrach. Pamiętaj, że zakres rzadkich genów, jak SMAD4 czy BMPR1A, rzadko zmienia postępowanie u osoby bez typowych objawów.
Szerszy kontekst znajdziesz na stronie o testach genetycznych na raka. Jeśli w rodzinie występował też rak piersi lub jajnika, porównaj ceny na stronie badania BRCA1 i BRCA2 oraz mutacji CHEK2. Ogólne różnice w kosztach opisujemy w materiale o koszcie badań genetycznych.